Hai mươi năm tái lập tỉnh (1/10/1991 - 1/10/2011) Lào Cai có những bước phát triển mang tính chất đột phá. Hòa chung với sức vươn lên của toàn tỉnh, văn hóa Lào Cai đã in đậm dấu ấn truyền thống vùng biên trong các hoạt động kinh tế - xã hội. Dấu ấn văn hóa đã góp phần tạo nên bản lĩnh bản sắc văn hóa.

Có những doanh nhân lập nghiệp từ hai bàn tay trắng, có những người tìm kiếm cơ hội như một sự rủi may và chính mảnh đất này đã tạo cơ hội cho họ phát triển, để đến hôm nay, doanh nghiệp trở thành cánh tay chủ lực của nền kinh tế Lào Cai.

>> Vẫn khí thế ngày trở về xây dựng lại quê hương (Bài 1)

>> Vẫn khí thế ngày trở về xây dựng lại quê hương (Bài 2)

>> Vẫn khí thế ngày trở về xây dựng lại quê hương (Bài 3)

Thành tựu 20 năm tái lập tỉnh, rộng mở vị thế Lào Cai

Trong bối cảnh đất nước ta trải qua 20 năm đổi mới và sau 15 năm tái lập tỉnh, bên cạnh những thuận lợi cơ bản về chính trị, xã hội ổn định, sự đồng thuận cao trong nhân dân tạo sức mạnh tổng hợp, tiếp tục tạo tiền đề cho Lào Cai nỗ lực vươn lên. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, phải giải quyết những tiềm ẩn phát sinh trong nội bộ nền kinh tế, hiệu quả đầu tư một số dự án thấp, vấn đề môi trường sinh thái và đặc biệt những hạn chế về năng lực lãnh đạo của đội ngũ cán bộ. Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIII, với chủ trương tiếp tục triển khai sâu sắc hơn 7 chương trình công tác trọng tâm với 29 đề án để phát triển bền vững trong giai đoạn 2006 - 2010.

>> Vẫn khí thế ngày trở về xây dựng lại quê hương (Bài 1)

>> Vẫn khí thế ngày trở về xây dựng lại quê hương (Bài 2)

Lào Cai vững bước vào thế kỷ XXI

Bước vào thế kỷ mới, trong niềm vui phấn khởi sau 15 năm đổi mới đất nước, thực hiện Nghị quyết Đại hội toàn quốc lần thứ IX của Đảng và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XII, tháng 5/2001, Tỉnh ủy Lào Cai ban hành kế hoạch triển khai 7 chương trình công tác trọng tâm với 27 đề án, kế hoạch, nghị quyết chuyên đề. Đây là chương trình hành động thể hiện tư tưởng "dám nghĩ, dám làm" tinh thần trách nhiệm cao trước đòi hỏi phát triển của địa phương. Với những chủ trương đột phá trong xây dựng hạ tầng, trong đầu tư cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số, hướng trọng tâm chỉ đạo về cơ sở, ghi thêm mốc son mới trong chặng đường 100 năm phát triển của tỉnh Lào Cai.

Những ngày này 20 năm trước, trên các chuyến xe ngược Quốc lộ 70 và tàu hỏa ngược ga Phố Lu, từng đoàn cán bộ, nhân viên các cơ quan hối hả từ thị xã Yên Bái lên biên cương trong khí thế quyết tâm trở lại Lào Cai, xây dựng quê hương to đẹp. Thành tựu xây dựng lại Lào Cai hôm nay và tương lai tươi sáng ngày mai vẫn như vang vọng khí thế ngày nào. 

Năng động, sáng tạo để ổn định phát triển

Cùng cả nước vui mừng trước thành tựu 10 năm đổi mới, đất nước đã ra khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội, nhận thức đúng đắn những khó khăn, trở ngại cản trở sự phát triển, tháng 5/1996, Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XI, xác định chủ trương: Nắm bắt thời cơ thuận lợi, đẩy lùi nguy cơ, vượt qua khó khăn thử thách, khai thác triệt để mọi tiềm năng, tiếp tục tạo ra những nguồn lực mới về kinh tế - xã hội. Giữ vững ổn định chính trị và chủ quyền biên giới quốc gia, phát triển mạnh mẽ nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa... Gắn phát triển kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội, bảo vệ môi trường sinh thái, củng cố an ninh, quốc phòng. Phấn đấu đến năm 2000, tốc độ tăng trưởng bình quân 11% - 12%. Thành tựu quan trọng trong chuyển dịch kinh tế nông nghiệp nông thôn Lào Cai những năm đầu tái lập tỉnh đã tạo điều kiện quan trọng cho vùng có đồng bào dân tộc thiểu số tấn công vào đói nghèo. 

Thế hệ chúng tôi chỉ biết về những ngày đầu tái lập tỉnh Lào Cai qua tư liệu lịch sử và lời kể của thế hệ người đi trước. Ngày đó, Lào Cai là một trong những tỉnh nghèo nhất cả nước, ở mãi nơi biên giới xa xôi, kinh tế nông nghiệp lạc hậu, tự cung tự cấp. Vậy mà nay, nhịp sống công nghiệp đã hiện hữu nơi "sơn cùng thủy tận" này với những khu công nghiệp, góp phần tạo động lực phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh, của đất nước.

Ngày 12/8/1991, tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa VIII đã ra Nghị quyết chia tỉnh Hoàng Liên Sơn thành 2 tỉnh Yên Bái và Lào Cai. Ngày 1/10/1991, tỉnh Lào Cai chính thức được tái lập. Khi đó, xuất phát điểm kinh tế - xã hội của tỉnh còn thấp, kỹ thuật phục vụ cho sản xuất và đời sống hầu như chưa có, trình độ canh tác còn lạc hậu, sản xuất manh mún, tự cấp, tự túc. Theo số liệu thống kê năm 1991, 100% diện tích được gieo cấy bằng các giống cũ của địa phương, do vậy, năng suất lúa chỉ đạt 2,5 - 3 tấn/ha. Tổng sản lượng lương thực đạt 114.454 tấn, bình quân lương thực gần 200 kg/người/năm. Lương thực thấp cộng với các điều kiện sống gặp nhiều khó khăn, nên tỷ lệ đói nghèo cao, năm 1991 trên 40% (theo tiêu chí cũ). Ý thức được trách nhiệm nặng nề trước nhân dân các dân tộc trong tỉnh, ngành nông - lâm nghiệp tỉnh đã tập trung nghiên cứu, khảo sát, đánh giá đúng thực trạng và tham mưu với UBND tỉnh các chủ trương, chính sách, hướng đi cụ thể phù hợp với các điều kiện của tỉnh vùng cao biên giới, phát huy những tiềm năng, thế mạnh để phát triển sản xuất nông - lâm nghiệp.

Thị xã Lào Cai những ngày đầu mới thành lập sau sự kiện chia tách từ tỉnh Hoàng Liên Sơn tháng 10/1991 thật là bộn bề công việc.

Ngày 1/10/1991, thực hiện Nghị quyết kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa VIII, tỉnh Lào Cai chính thức đi vào hoạt động. Trải qua 20 năm xây dựng và phát triển, Lào Cai đã đạt được thành tựu to lớn và rất quan trọng, ghi thêm mốc son mới trong lịch sử đấu tranh, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Kỷ niệm trọng thể 20 năm Ngày tái lập tỉnh, được sự đồng ý của Thường trực Tỉnh ủy, cấp phép của Bộ Thông tin - Truyền thông, Báo Lào Cai xuất bản đặc san với tiêu đề: “20 NĂM TÁI LẬP TỈNH LÀO CAI (1/10/1991 - 1/10/2011)”.